KATIBA YA WATU

Mifumo ya kisheria iliyotumika Tanganyika Baada ya uhuru. Baada ya Tanganyika kupata uhuru mwaka 1961, ilikuwa na mfumo wa kisheria unaotokana na sheria za Kiingereza (common law), sheria za Kijerumani (civil law), na desturi za Kiafrika. Hii ilikuwa ni kutokana na historia ya utawala wa kikoloni wa Uingereza na awali ya Ujerumani katika eneo hili. Baada ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar mwaka 1964 kuunda Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, mfumo huo wa kisheria ulibadilika kwa kiasi kikubwa. Mfumo wa kisheria uliendelea kuwa mchanganyiko wa sheria za Kiingereza, sheria za kiraia, na sheria za Kiislamu. Zanzibar, ambayo ilikuwa na historia yake ya sheria za Kiislamu, ilileta mchango wake kwenye mfumo wa kisheria wa Muungano. Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ilikuwa na mfumo wa kisheria wa pekee uliojumuisha pande zote mbili za Muungano.   Katiba ya kwanza ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ilipitishwa mwaka 1965 na ilifanyiwa marekebisho mwaka 1977. Hata hivyo, mabadiliko muhimu ka...

  Uwazi na uwajibikaji ni misingi muhimu inayopewa kipaumbele katika katiba ya Tanzania.  Ingawa hakuna sehemu maalum inayoitwa "Uwazi na Uwajibikaji” katika Katiba, misingi hii imejikita katika vipengele kadhaa vya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977, kama ilivyofanyiwa marekebisho. Ibara ya 1 (1), Utawala wa Sheria. Ibara hii inasisitiza utawala wa sheria na kwamba kila mtu, ikiwa ni pamoja na serikali yenyewe, inapaswa kuendesha shughuli zake kwa kuzingatia sheria. Hii inalenga kuhakikisha uwajibikaji na kuzuia matumizi mabaya ya madaraka. Ibara ya 11, Haki za Binadamu. Sehemu ya kwanza ya Ibara ya 11 inaeleza haki na wajibu wa raia. Haki hizi zinajumuisha haki ya kupata habari, ambayo inachangia kukuza uwazi. Pia, Ibara hii inatambua haki ya kila mtu kushiriki katika mambo ya umma, ambayo inaweza kufungamana na uwajibikaji wa viongozi. Ibara ya 18, Ulinzi wa Haki za Binadamu. Ibara hii inatoa mwongozo wa jinsi haki za binadamu zinalindwa. Inalenga kuhak...

Serikali inamsaada gani wa kisheria katika ngazi ya familia kutokana na katiba ya Tanzania. Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977, pamoja na marekebisho yake, inatoa misingi ya kisheria kuhusu haki na wajibu wa serikali katika masuala ya familia.   Baadhi ya vipengele vya Katiba vinavyohusiana na serikali na familia ni kama vifuatavyo; Haki za Binadamu , Katiba inatambua haki za msingi za binadamu, ambazo zinajumuisha haki za wanafamilia. Haki hizi ni pamoja na haki ya kuishi, haki ya faragha, na haki ya familia. Usawa, Katiba inasisitiza usawa na kutokubagua kwa misingi ya jinsia, dini, rangi, kabila, au hali nyingine yoyote. Hii inaweza kuwa na athari kubwa katika masuala ya familia, kuhakikisha usawa wa haki na fursa kwa wanafamilia wote. Haki za Watoto , Katiba inatambua haki za watoto na inahimiza ulinzi wa watoto dhidi ya unyanyasaji na dhuluma. Serikali ina wajibu wa kuhakikisha ulinzi na ustawi wa watoto. Mahakama na Sheria , Katiba inasisitiza uhuru wa...

Je, Katiba inamtambua mtu mwenye haki ya kupata msaada wa kisheria bure?  Katiba ya Tanzania ya mwaka 1977, Marekebisho ya mwaka 2005, hutoamsingi wa utoaji wa faraja au msaada kwa wananchi waliokumbwa na majanga mbalimbali. Hata hivyo, ni muhimu kutambua kuwa lugha ya "faraja zinazotolewa na serikali" inaweza kumaanisha mambo mengi, ikiwa ni pamoja na msaada wa kijamii, huduma za dharura, na hata msaada wa kisheria. Vifungu vya Katiba vinavyohusu haki za binadamu na wajibu wa serikali kwa wananchi wake. Baadhi ya vipengele muhimu ni.   Ibara ya 9, Inaelezea haki za msingi za binadamu na wajibu wa kila raia kuzingatia haki za wengine na kanuni za kijamii.   Ibara ya 14, Inalinda haki ya usalama wa mtu na mali yake. Hii inaweza kumaanisha kuwa serikali ina jukumu la kuchukua hatua za kutosha kuhakikisha usalama wa raia wake, ikiwa ni pamoja na wakati wa majanga. Ibara ya 18, Inahakikisha haki ya msaada wa kisheria. Hii inaweza kuwa na maana kwamba wananchi walioathirika na...

  Katiba ya Tanzania inatoa misingi ya udhibiti wa maliasili na utalii kwa manufaa ya nchi Katiba ya Tanzania haitoi sheria moja kwa moja bali inatoa misingi na mwongozo wa jumla ambao huongoza utungwaji wa sheria na sera za udhibiti wa maliasili Katiba inasisitiza uhifadhi wa rasilimali za nchi kwa manufaa ya vizazi vya sasa na vijavyo. Hii inaelekezwa kwenye sheria na sera zinazolenga kuhakikisha matumizi endelevu na uhifadhi wa maliasili. Hoja hii inaweza ikachambuliwa na baadhi ya vifungu na ibara zifuatazo katika katiba ya Tanzania. Uhifadhi wa Rasilimali na Mazingira. Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ina sehemu inayotambua umuhimu wa uhifadhi wa mazingira na rasilimali asilia. Ibara ya 9(1)(b) inasema kuwa, “Serikali itahakikisha kuwa rasilimali za nchi zinahifadhiwa na kutumika kwa manufaa ya vizazi vya sasa na vijavyo" Mamlaka ya Ardhi na Maliasili. Ibara ya 8(1)(b) ya Katiba inampa Rais mamlaka juu ya ardhi na maliasili zote nchini. Hii inamaanisha kuwa Rais anaw...

Kabla ya Uingereza kuchukua udhibiti wa eneo hilo wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kipindi hiki kilikuwa sehemu ya jumla ya eneo la Afrika Mashariki ya Kijerumani, ambalo liliundwa na makubaliano ya kimataifa ya Mkutano wa Berlin wa 1884-1885. Sheria na utawala wa Kijerumani ulileta mabadiliko kadhaa katika Tanganyika, na mifumo ya kijadi iliyokuwepo ikashughulikiwa kwa njia ambazo zilikuwa na athari kubwa kwa jamii za Kiafrika. Baadhi ya vipengele muhimu vya utawala wa Kijerumani na mifumo ya sheria ni kama ifuatavyo: Mifumo ya Utawala: Wajerumani walijaribu kuanzisha utawala wa kikoloni na kuleta mfumo wa utawala wa kisheria uliounganisha na utawala wa Kiingereza na Kifaransa katika makoloni mengine ya Afrika. Utawala wa Kijerumani ulizingatia utawala wa moja kwa moja na kuweka nguvu kubwa mikononi mwa maafisa wa Kijerumani walioteuliwa. Mabadiliko katika Mifumo ya Ardhi: Wajerumani walijaribu kuanzisha mfumo wa umiliki wa ardhi wa Kizungu, ambapo ardhi iligawanywa na kugawiwa ...

 MSAADA WA KISHERIA BAADA YA MAAFA YA KITAIFA KWA WAHANGA Sheria inatoa mwongozo wa jinsi serikali inavyopaswa kushughulikia na kurejesha hali ya kawaida baada ya maafa kutokea. Masuala ya maafa na utawala wa dharura yanaweza kushughulikiwa katika vipengele kadhaa vya Katiba na sheria nyingine nchini. Baadhi ya vipengele vinavyohusiana na maafa katika Katiba ya Tanzania: Ibara ya 10: Inaelezea kanuni za msingi za utawala wa sheria na inaweza kutoa muktadha wa jinsi serikali inavyopaswa kushughulikia masuala ya dharura na maafa kwa kuzingatia kanuni za haki na sheria. Ibara ya 11(1): Inaelezea kwamba mamlaka ya nchi inatokana na wananchi, na mamlaka hiyo inatekelezwa kwa mujibu wa Katiba. Hii inaweza kutoa msingi wa kisheria kwa hatua zinazochukuliwa wakati wa maafa . Ibara ya 17(1): Inaelezea haki ya kuishi na haki nyingine za msingi za binadamu. Hii inaweza kuwa na uhusiano na masuala ya maafa na jinsi serikali inavyopaswa kulinda haki hizi wakati wa matukio ya dharura. Ibara ya 3...